Echtscheiding in
verschillende tijden
Op twaalf september
2014 was de nationale Dag van de Scheiding. Uit de cijfers van het
Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat tegenwoordig een op de
drie huwelijken uiteindelijk uitloopt op een echtscheiding. De Dag
van de Scheiding is ingesteld om meer aandacht te vragen voor
deskundige begeleiding bij scheiden.
Echtscheiding in de
geschiedenis
Vroeger keek men
heel anders tegen scheiden aan. Om te begrijpen hoe echtscheiding in
elkaar zit, moet men eerst kijken naar het huwelijk. In de Klassieke
Oudheid trouwde men zelden uit liefde, dit was hoogstens een
pluspunt. Men trouwde eerder voor de bruidsschat, om de band tussen
twee families te versterken of om de familienaam te laten
voortbestaan. Uithuwelijking was dan ook de normaalste zaak van de
wereld. Doordat het huwelijk niet
op liefde gebaseerd was, was
er ook veel sprake van overspel. Overspel door de man was heel
gewoon, terwijl als de vrouw dit deed, zij ter dood kon worden
veroordeeld. Zoals waarschijnlijk wel bekend is bij jullie, was een
vrouw totaal onderwerpen aan haar man. De man was dus de baas over
zijn vrouw en kon zomaar van haar scheiden als hem iets niet
aanstond. Echtscheiding kwam dus ook vrij vaak voor in de Klassieke
Oudheid.
Dit is in
tegenstelling tot de late middeleeuwen. In de middeleeuwen bij het
grootste gedeelte van de bevolking het christendom centraal. De kerk
was voor een onontbindbaar huwelijk en probeerde echtscheiding dan
ook te verbieden. Volgens teksten die zijn overgeleverd uit de 11e
eeuw, kon niets anders dan het overlijden van een van de partners de
huwelijksband verbreken. Overspel en onvruchtbaarheid waren dus
geldige redenen tot scheiding. Deze regels werden niet overal
geaccepteerd, maar echtscheiding werd hierdoor wel zeldzaam in de
middeleeuwen, eerst bij het volk en later bij de adel.
In de 17e en 18e
eeuw was echtscheiding alleen mogelijk in geval van overspel. Dit
kwam wederom door de invloed van de kerk en doordat de vrouw
financieel afhankelijk was van haar man. Het christendom was het
algemene geloof en over het huwelijk staat in de bijbel het volgende:
“Ze zijn dan niet langer twee, maar één. Wat God heeft verbonden,
mag een mens niet scheiden” (Matteüs 19:6)
Echtscheiding nu
Halverwege de 20e
eeuw zorgde de toename van welvaart en betere sociale omstandigheden
ervoor dat een vrouw beter alleenstaand kon leven. Ook werden vrouwen
steeds minder als onderworpen aan hun man gezien. Vrouwen kregen
steeds meer gelijke rechten. De stap naar echtscheiding kan sindsdien
makkelijker gemaakt worden.
Het aantal
echtscheidingen neemt sindsdien sterk toe. Volgens het CBS nam sinds
het begin van de 20e eeuw het aantal toe van 600 tot 34.000 per jaar.
Dit zou kunnen komen doordat men tegenwoordig in Nederland steeds
vaker in het huwelijksbootje stapt uit liefde. Er ontstaan hoge
verwachtingen die tijdens het huwelijk vaak omslaan in bittere
teleurstellingen. Echtscheiding wordt
tegenwoordig ook steeds normaler gevonden. Er zijn tv-programma's
over, zoals “Divorce” en “Echt scheiden”. Men kijkt
tegenwoordig dan ook niet meer zo gek op als vroeger wanneer een stel
bekend maakt te gaan scheiden.
Uiteraard zitten er ook nog verschillen tussen de verscheidene
culturen en geloven in Nederland. Zo is echtscheiding onder de streng
gereformeerden en onder de aanhangers van de islam nog steeds zeer
zeldzaam.
De normen en waarden over huwelijk en
echtscheiding veranderen dus steeds. Een voorbeeld hiervan is dat het aantal scheidingen tegenwoordig flink stijgt. In verschillende tijden
en culturen wordt er anders tegen aangekeken. Maar dit is niet zo
gek: tijden veranderen, echtscheiding kennelijk ook.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten